Profilaktyka
Profilaktyka chorób pasożytniczych
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wszawica to przede wszystkim wszy pasożytujące na ciele człowieka i zmiany skórne przez nie wywoływane. Wszy pasożytujące na skórze człowieka powodują ukąszenia i następujące zwykle po nich niewielkie grudki obrzękowe. W miejscach ukąszenia człowiek odczuwa świąd. Wskutek drapania powstają liczne przeczosy, nadżerki pokryte strupami, często dochodzi też do wtórnego nadkażenia chorobowo zmienionej skóry.
Wszawica jest rozpowszechniona we wszystkich krajach świata. Wszawica głowowa to powszechny problem, który nie jest wyłącznie oznaką braku higieny. Każdy może nabawić się wszawicy, szczególnie podatne są dzieci i młodzież, którzy przebywają w skupiskach (żłobek, przedszkole, szkoła).Zazwyczaj zauważa się wszy, gdy pojawia się dokuczliwy świąd skóry głowy. W wyniku drapania dochodzi do uszkodzenia skóry i w efekcie – wystąpienia strupów. Czasem swędzenie nie występuje, a wszy odkrywa się przypadkowo, czesząc się lub myjąc włosy. Na włosach mogą być też obecne tylko jajeczka (gnidy), które wyglądają jak malutkie (około 1mm) białe lub szare „skorupki”. Są one przyklejone do włosów tak mocno, że trudno je oderwać. Białe płatki, które łatwo spadają z włosów, to martwa skóra lub łupież. W tym wypadku osoba zakażona może nie czuć swędzenia. Wszy najczęściej gnieżdżą się na karku, skroniach i za uszami. Aby je zobaczyć, trzeba podnieść włosy ruchem „pod prąd” i pozwolić im bardzo powoli opadać obserwując jednocześnie bardzo dokładnie.
W zależności od czynnika wywołującego zmiany, wszawicę dzielimy na głowową, odzieżową, łonową.
Wszawica głowowa
Wesz głowowa ma długość 2 – 3 mm, kolor brudnobiały lub szary, który może stać się jaśniejszy lub ciemniejszy zależnie od koloru włosów człowieka. Żyje około miesiąca, jednak poza głową człowieka może przeżyć 1 – 2 dni. Samiczka składa od 100 do 300 jajeczek dziennie nazywanych gnidami, które przylegają mocno do włosów dzięki substancji klejącej. W ciągu 6 do 10 dni rodzi się larwa, która przeradza się
w dorosłego pasożyta w ciągu następnych 10 dni. Wesz głowowa umiejscawia się najczęściej w okolicy potylicznej i skroniowej. W tych okolicach zmiany są najbardziej nasilone. W wyniku drapania wytwarzają się powierzchnie sączące, pokryte strupami, z tendencją do wtórnych infekcji zmienionej skóry.Wskazania profilaktyczne
- związywanie długich włosów lub krótkie włosy ułatwiające pielęgnację skóry głowy i włosów;
- używanie wyłącznie osobistych przyborów higienicznych do pielęgnacji skóry i włosów;
- codzienne czesanie i szczotkowanie włosów;
- mycie skóry głowy i włosów w miarę potrzeb, nie rzadziej niż raz w tygodniu;
- wyposażenie dzieci w środki higieniczne (np. szampony z odżywką ułatwiające rozczesywanie i wyczesywanie włosów);
- po powrocie do domu – systematyczne sprawdzanie czystości skóry głowy i włosów oraz systematyczne kontrole w okresie uczęszczania dziecka do przedszkola, szkoły lub innej placówki.
Jeśli zauważy się gnidy lub wszy we włosach, należy zastosować preparaty (dostępne w aptekach),;które skutecznie likwidują pasożyty i ich jaja. W sytuacji wystąpienia wszawicy u dziecka, kuracji powinni się poddać wszyscy domownicy. Codzienne, częste czesanie gęstym grzebieniem lub szczotką, związywanie włosów w sytuacjach narażania się na bliski kontakt z innymi osobami (treningi sportowe, zajęcia edukacyjne lub rekreacja grupowa), częste mycie włosów, przestrzeganie zasad higieny (własne szczotki, grzebienie, spinki) utrudniają zagnieżdżenie się pasożytów. Częste mycie i kontrolowanie głowy dziecka (2 razy w tygodniu) z jednej strony jest właściwym nawykiem higienicznym, a z drugiej strony pozwala szybko zauważyć zakażenie. Szampony i inne produkty „przeciwko wszom” nie zabezpieczają przed zakażeniem i nie powinny być używane jako środek zapobiegawczy. Zgodnie z instrukcją zamieszczoną na opakowaniach tych produktów zaleca się powtarzanie kuracji w odstępie kilku dni (mniej więcej 7 czy 10), w celu zabicia larw. Do kuracji trzeba użyć grzebienia o bardzo gęstych zębach. Usunięcie gnid jest trudne, stąd poleca się ich ściąganie lub obcięcie włosów. Grzebienie i szczotki należy myć w ciepłej wodzie z dodatkiem szamponu przeciwko wszom i moczyć w wodzie około godzinę.
Jeśli zauważy się wszy odzieżowe, należy prać ubrania w pralce w temperaturze 60° (temperatura powyżej 53,5°C zabija wszy i ich jajka). Prześcieradła, poszewki na poduszki, ręczniki i odzież należy wyprasować gorącym żelazkiem.
Podstawowe zasady profilaktyki wszawicy to stała systematyczna kontrola czystości skóry i włosów, którą wykonują rodzice lub opiekunowie
i natychmiastowa likwidacja gnid i wszy w przypadku ich zauważenia. W takiej sytuacji rodzice powinni również poinformować rodziców wszystkich dzieci, z którymi miało ono kontakt. Pomoże to w likwidacji ogniska wszawicy i zapobiegnie nawracającemu wzajemnemu zakażaniu się dzieci.Źródło:
https://www.gov.pl/web/psse-szczecin/wszystko-o-wszawicy
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Jakie działania zostają podjęte w związku ze stwierdzeniem wystąpienia pojedynczych przypadków wszawicy w szkole?- dyrektor szkoły zarządza kontrolę czystości skóry głowy wszystkich uczniów w danej klasie
z zachowaniem zasady intymności (kontrola indywidualna w wydzielonym pomieszczeniu wykonywana przez pielęgniarkę). Taka kontrola może zostać również przeprowadzona
z inicjatywy pielęgniarki; - pielęgniarka zawiadamia rodziców dzieci, u których stwierdzono wszawicę, o konieczności podjęcia niezwłocznie zabiegów higienicznych skóry głowy. W razie potrzeby - pielęgniarka instruuje rodziców również o sposobie działań, informując o konieczności poddania się kuracji wszystkich domowników. Następnie monitoruje skuteczność działań; jednocześnie informując dyrektora szkoły o wynikach kontroli i skali zjawiska;
- dyrektor informuje wszystkich rodziców z danej klasy o stwierdzeniu wszawicy w tej grupie dzieci, z zaleceniem codziennej kontroli czystości głowy dziecka oraz czystości głów domowników;
- jeśli rodzice zgłaszają trudności w przeprowadzeniu kuracji - dyrektor szkoły we współpracy
z ośrodkiem pomocy społecznej udziela rodzicom lub opiekunom niezbędnej pomocy; - pielęgniarka szkolna po upływie 7 – 10 dni ponownie kontroluje stan czystości skóry głowy dzieci po przeprowadzonych zabiegach higienicznych przez rodziców;
- jeśli zalecone działania okazują się nieskuteczne, pielęgniarka powiadamia o tym dyrektora szkoły w celu podjęcia bardziej radykalnych kroków (m.in. zawiadomienie ośrodka pomocy społecznej o konieczności wzmożenia nadzoru nad realizacją funkcji opiekuńczych przez rodziców dziecka oraz udzielenia potrzebnego wsparcia).
Na podstawie:
https://www.gov.pl/web/psse-szczecin/wszystko-o-wszawicy
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Decyzją Ministra Zdrowia wszawica od 2008 r. nie znajduje się w wykazie zakażeń
i chorób zakaźnych (Załącznik do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Obecnie walka z tą chorobą jest nieco utrudniona ze względu na brak uregulowań prawnych w tej kwestii. Uznaje się, że narzędziem najbardziej skutecznym w profilaktyce wszawicy jest edukacja. Podnoszenie świadomości i dostarczanie wiedzy na temat pasożyta (rozwoju, warunków bytowania, zwalczania) jest najskuteczniejszym orężem jakim teraz dysponujemy. Stanowisko Departamentu Matki
i Dziecka w Ministerstwie Zdrowia w sprawie zapobiegania i zwalczania wszawicy u dzieci
i młodzieży:„Zgodnie z powiedzeniem, iż „aby pokonać wroga trzeba go poznać”, przekazujemy materiały, które pozwolą bliżej przyjrzeć się budowie i zwyczajom uciążliwego pasożyta. Znajdziecie
w nich Państwo również propozycje wyeliminowania problemu pojawiającego się cyklicznie
w dużych skupiskach dzieci i młodzieży czyli w placówkach szkolnych
i przedszkolnych oraz żłobkach. Biorąc pod uwagę, jak istotnym jest współdziałanie w walce
z wszawicą, poniższe załączniki adresujemy również do rodziców, a więc do osób zainteresowanych zdrowiem dzieci i mających wpływ na bezpieczne i zdrowe, wspólne środowisko.”źródło: https://www.gov.pl/web/psse-szczecin/wszystko-o-wszawicy
Jakie działania zostają podjęte w związku ze stwierdzeniem wystąpienia pojedynczych przypadków wszawicy w szkole?
Decyzją Ministra Zdrowia wszawica od 2008 r. nie znajduje się w wykazie zakażeń